1 Şehir 3 Bölge: Kahramanmaraş

Kahramanmaraş, Akdeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin birbirine en çok yaklaştığı alanda yer alır. Bu yüzden proje ismimiz 1 Şehir 3 Bölge olarak belirlenmiştir.

Coğrafi konumu ve diğer faktörlerin de etkisi ile üç farklı iklim tipi arasında “Bozulmuş Akdeniz İklimi” ne daha yakın bir iklim özelliği gösterir. Kahramanmaraş'ın güneyinde Akdeniz iklimi, kuzeyinde kara iklimi görülür. Kahramanmaraş'ta yazlar sıcak, kışlar soğuk geçer. Bununla birlikte Kahramanmaraş  topraklarının Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin geçiş alanında yer alması, iklim şartlarının farklılaşmasına neden olmuştur. Bu yüzden Kahramanmaraş, iklim geçişlerinin görüldüğü ender noktalardan biridir.

Eğitim 1: Küresel İklim Değişikliği Nedir?

Bu videoda sera etkisi ve küresel ısınma kavramları yer almaktadır. Sera etkisi aslında olumlu bir olaydır ancak gereğinden fazla gerçekleştiğinde küresel ısınmaya yol açar. Fosil yakıtların etkilerinin azaltılmasında ormanlar önemlidir. Zararlı gazların azaltılması için ağaçlandırma faaliyeti önemli bir yer tutmaktadır. Şimdi videoyu izleyelim.

https://www.youtube.com/watch?v=aGYjEyHBUTA (Kaynak:TEMA)

İklim değişikliğini önlemek için neler yapabiliriz? Bununla ilgili aşağıdaki videoyu izleyelim.

https://www.youtube.com/watch?v=F4i4ca84xis (Kaynak: TEMA)

Eğitim 2: Yer Küremizin Sıcaklık Değişimi

Aşağıda yer alan linkte Dünyanın 1910-2020 yılları arasında karadaki ortalama sıcaklık anormallikleri 10 yıllar halinde gösteriliyor.

Sıcaklık değişimindeki renkler:

Maviler ve morlar ortalamadan daha soğuk sıcaklıkları gösterirken, kırmızılar, sarılar ve turuncular ortalamadan daha sıcak sıcaklıkları göstermektedir.

Linkte açılan ekranda sol tarafta yer alan yıllar üzerine tıklayınız ve ilgili yıl ile ilgili sıcaklık değişimlerini inceleyiniz.

https://students.washington.edu/aodhan/webgl_globe.html (Kaynak: Washington University-NASA)

Eğitim 3: Küresel Isınma ve Hava Kirliliği

 Etkinliğin Amacı: Soluduğumuz havanın ne kadar önemli olduğunu fark etmek, hava kirliliğinin neden ve sonuçları üzerine konuşmak, dünya üzerinde hangi ülkelerde hava kirliliğinin tehlikeli sınırlarda olduğunu görmek ve nedenlerini sorgulamak.

15-20 saniye kadar nefesinizi tutmaya çalışın. Havasız kalınca ne hissettiniz?

Hava kirliliğine neden olan faktörler nelerdir? Hava kirliliğini önlemek için neler yapılabilir?

Şimdi alttaki linkte dünya üzerindeki hava kirliliği değerlerinin gösterildiği bir web sitesi yer almaktadır.

https://waqi.info/#/c/52.85/10.762/6.4z

Eğitim 4: Asit Yağmurları

 Limonun içinde bulunan asidin mermer üzerine etkisini görmüşsünüzdür. Benzer şekilde toprağa, heykellere, canlılara da etkisi olan bu maddenin yağmur olarak yağması nasıl mümkün oluyor, şimdi bunu öğreneceğiz.

https://www.youtube.com/watch?v=WIdWjqZsGgg

Fosil yakıtların kullanılması sonucu kükürt dioksit, karbondioksit, azot dioksit gazları havaya yayılır. Bu gazlar havadaki su buharı ile birleşerek aside dönüşür ve yağmur olarak yağar.

Yağışların asitli olması, ormanı ve toprağı olumsuz etkiler çünkü bitkilerin yaşamaları için gerekli ortam (pH-asit-baz dengesi) bozulmuş olur. En önemli zararlarından biri budur. 

Asit yağmurları tarihi eserlere ve heykellere de zarar verir. 

Eğitim 5: İklim Adaleti Elçisi: Greta Thunberg

İsveçli Greta Thunberg, iklim konusuna dikkat çekmek için 15 yaşında okulu bırakma eylemi yaparak sesini duyurmuş ve birçok ülke tarafından tanınmıştır. Dünya ülkelerinin davet edildiği toplantılarda konuşmalar yapmıştır.

Greta'nın sözlerinden alıntılar:

"Az sayıda insan para kaybetmesin diye medeniyet feda ediliyor. Birkaç kişinin lüksünü ödeyen şey birçok kişinin acısıdır. Gerçek güç insanlara aittir." 

Şimdi Greta'nın Birleşmiş Milletler toplantısındaki konuşmasını dinleyelim.

https://www.youtube.com/watch?v=ib0MydtNKLU

Eğitim 6: İklim için Şarkı Söyle/ Sing for the Climate

Sing for the Climate (İklim için şarkı söyle) 22-23 Eylül 2012 tarihlerinde düzenlenmiş büyük bir şarkı söyleme manifestosudur. Gerçekleşen organizasyonun amacı aynı şarkıyı mümkün olan en fazla sayıda insanla söylemekti. 180'den fazla Belçika şehri ve topluluğundan 80.000 kişinin katılımı ile ünlü İtalyan şarkısı "Ciao Bella" dan esinlenilen Do it Now" isimli şarkı söylendi.

Bu etkinliğe katılan 80.000 katılımcı ile politikacıların gerek yerel, gerek uluslararası alanda iklim değişikliği önlemleri konusunda daha istekli ve kararlı olmaları amaçlanmıştır. Bundan sonraki süreçte projenin tüm dünyaya yayılması, yerel grup ve organizasyonların kendi "Sing for the Climate" videolarını oluşturarak web sitesinde yayınlamaları arzulanmaktadır. Şarkıyı bireysel veya gruplar halinde söyleyerek projeuye destek vermek isteyenler için Sing for the Climate web sitesinde şarkı sözleri, notalar, enstrümantel versiyonu ve gereken tüm diğer kaynaklar bulunmaktadır.

Türkçe alt yazılı video için tıklayınız. https://www.youtube.com/watch?v=IlvY1MjNPz0

İngilizce video için tıklayınız. https://www.youtube.com/watch?v=XGgBtHoIO4g&t=27s

Kazanımlar:

Küresel sorunların çözümünde ortak hareket etmenin önemini fark eder. 

Müziğin uluslararası problemlerin çözümünde ortak bir dil olduğunu fark eder.

Düşünelim!

Böyle çalışmaların iklim değişikliği farkındalığı konusunda işe yarayacağına inanıyor musunuz? Ne etkileri oluyor olabilir? 

İnsanların iklim değişikliğine karşı dikkatlerini çekmek için daha farklı ne yapılabilir? 

Müziğin bu konuda etkili bir araç, ortak bir dil olduğunu düşünüyor musunuz?

Eğitim 7: Uyan Anne (Bilinçsiz Tüketim)

 Nil Karaibrahimgil’in iklim değişikliği etkisiyle 2050 yılında elma bulunmayacağına dair bir haberi okumasından sonra linkte yer alan şarkıyı yazmıştır. Dinleyelim.

https://www.youtube.com/watch?v=dF9DaFMydRc

Düşünelim!

Tüketim alışkanlıklarının çevreye ve iklime olan etkileri nelerdir?

Şarkıcı burada neye vurgu yapmaktadır?

Çzigilerle; İsraf, Tüketim çılgınlığı ve Çevre kirliliği animasyonunu izleyelim.

https://www.youtube.com/watch?v=vpc-RwXwtH8

Eğitim 8: Sürdürülebilir Şehirler Sürdürülebilir Yaşam-Yüzen Kentler

 Küresel ısınma ve iklim değişikliği sonucu birçok şehrin sular altında kalacağı düşünülüyor. Bilim insanları da Yüzen Kentler projesi ile bu duruma farklı bir çözüm getirmişler. Bunun ile ilgili bir video izleyeceğiz.

https://www.youtube.com/watch?v=f6kVa7kkQiI 

Düşünelim!

Yüzen kentler fikrini beğendiniz mi? Sizce uygulanabilir mi?

Matematiğin bu tarz projelerdeki önemini fark ettiniz mi? Örneğin;altıgen şekli, ulaşımı ne kadar kolaylaştırdı.

Akıllı doğa dostu şehirler için fikir önerileri: https://www.youtube.com/watch?v=V4KlI1pG_HA

Expo 2023 Onikişubat-Doğa Dostu Kent ve Duyarlılık teması https://expo2023.org/

Eğitim 9: Birleşmiş Milletler 2030 Hedefleri ve İklim Değişikliği ile Mücadele

Aşağıdaki linkte UNESCO Türkiye Milli Komitesi sayfasında Birleşmiş Milletlerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları yer almaktadır. 2030 hedefleri arasında toplam 17 amaç belirlenmiştir. Bu amaçlardan 13. sırada İklim Eylemi yer alıyor.

https://www.unesco.org.tr/Pages/108/219/S%C3%BCrd%C3%BCr%C3%BClebilir-Kalk%C4%B1nma-2030-Hedefleri-%C4%B0htisas-Komitesi 

Poster/İklim Değişikliği: Mevcut durum, girişimler, dikkat edilecek hususlar ve mücadele

https://cdn-tema.mncdn.com/Uploads/Cms/iklim-degisikligi-posteri_page-0001.jpg

İklim değişikliği kapsamında Dünya’nın içinde bulunduğu durum, yapılan girişimler, dikkat edilecek hususlar ve mücadele kapsamında yapılabilecek çalışmalar posterde gösterilmiştir. (Kaynak: https://tegm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_03/30111651_TAIEX_Calistay_Raporu.pdf Milli Eğitim Bakanlığı, Temel Eğitim Genel Müdürlüğü, İklim Değişikliği Farkındalığının Temel Eğitime Entegrasyonu Çalıştayı Raporu, 2023)